طبق دستورالعملی ساخت واحدهای پیش ساخته ایمن در برابر زلزله در کلیه دانشگاه های سراسر کشور در دستور کار دانشگاه های سراسر کشور قرار گرفته است تا به عنوان ساختمانهای امن در زمان زلزله مورد بهره برداری قرار گیرد اما به انجام رساندن چنین مهمی نیازمند توجه به چند نکته اساسی است
اغلب قریب به اتفاق ساختمانهای پیش ساخته کنونی که به عنوان سازه های پیش ساخته مورد نظر هستند فاقد دفترچه های محاسباتی هستند و در صورت درخواست مشتری سازندگان تنها به ارائه مستنداتی در خصوص تاییدیه هایی در خصوص کیفیت اجزاء فلزی این سازه ها که به تایید مراکز داخلی و خارجی رسیده است اقدام می کنند این در حالی است که ارائه دفترچه محاسباتی به منزله آنالیز یک سازه خاص با مشخصات فنی مصالح مصرفی است که توسط یک مهندس محاسب مورد تایید سازمان نظام مهندسی تهیه می شود این بدان معنی است که هر ساختمان مشخص می باید دارای یک دفترچه محاسباتی مختص خود باشد و صرف تایید نمودن اجزاء یک سازه نشان دهنده توان باربری سازه در برابر نیروهای جانبی زلزله نبوده و نخواهد بود .
نکته مهم دوم در خصوص ساختمانهایی است که برای کاربری همچون کاربری اداری طراحی می شوند و متاسفانه در طول بهره برداری تغییر کاربری داده و مصارف دیگری برای آنها در نظر گرفته می شود این معضل بسیار بسیار خطرناکی برای ساختمانهایی است که در طی تغییر کاربری به عنوان ساختمانهای آموزشی مورد بهره برداری قرار می گیرند خصوصا که گاه این تغییر کاربری موجب جابجایی نقطه ثقل ساختمان در طی حتی ساعات روزانه می شود . در طی بازدیدی که از ساختمان مسکونی که مورد بهره برداری آموزشی قرار گرفته شده بود داشتم متوجه شدم که سیصد دانش آموز این مدرسه در طی هر روز در طبقه سوم این ساختمان و در سالنی که با حذف بادبند های مابین اتاقهای آن ساختمان جهت یکپارچه کردن چند اتاق بوجود آمده است نماز می خوانند این بدان معنی است که حداقل پانزده هزار کیلو گرم تغییرات در بارگزاری سازه در طی نیم ساعت نماز آنهم در کنج ساختمان در طبقه سوم روی می دهد اکنون اینچنین وضعیتی را برای ساختمان سازه سبکی که قرار بوده است جهت کار اداری مورد استفاده قرار گیرد در نظر بگیرید و خودتان قضاوت کنید که چه خطری را در پی خواهد داشت اگر بعد چند سال و تعویض مدیران آن دانشگاه این ساختمانهای اداری به کلاسهای درس یا سالنهای اجتماعات تبدیل شوند .
نکته سوم بحث اسکلت های فلزی سبک و سنگین در بحث ساختمانهای پیش ساخته است طی سالهای اخیر سازه هایی که با نورد کردن ورقهای استیل ساخته می شوند و به کمک پیچ های خود رو به یکدیگر متصل می شوند در صنعت پیش ساخته ها مورد اقبال واقع شده است این چنین سازه های فلزی به علت سرعت اجرای بالای خود هم از نظر هزینه اجرایی و هم از نظر نگهداری به صرفه هستند اما محدودیتهایی در خصوص میزان باربری دارند که اغلب توسط سازندگان مخفی می شود این سازه ها برای ساخت ساختمانهای چند طبقه با محدودیتهایی روبرو هستند که لازم است مشتریان گرامی چنین سازه هایی از سازندگان آنها برای ساختمان مورد نظرشان دفترچه محاسباتی از یک مهندس دارای پروانه درخواست کنند تا مطمئن شوند که این ساختمان توانایی باربری لازم را دارد
و در پایان لازم است سازمان نظام مهندسی و وزارت مسکن و شهر سازی قبل از آنکه ساخت چنین واحدهای پیش ساخته نا ایمنی آسیب های جبران ناپذیری به مردم کشورمان وارد سازند دستورالعملهایی برای کنترل کیفیت و تایید ایمنی هر واحد پیش ساخته ای که نصب می شوند داشته باشند .
مهندس علیرضا سعیدی / مدرس ایمنی سازمان نظام مهندسی دارای پروانه پایه یک نظارت و اجرای ساختمان
